Aktualitet

Nga ilaçi kundër kancerit deri te zbulimi i origjinës greke/ Çfarë premton shkenca në 2021

Ndërsa shkenca  vazhdon të luftojë me koronavirusin , revista kryesore shkencore “Science” ka bërë disa parashikime lidhur me zhvillimet shkencore  që mund të ndodhin  në 2021 .Dritë mbi origjinën e koronavirusit

Pas vaksinimeve, është koha për të hetuar më në thellësi saktësisht se si filloi pandemia.

Një organ shkencor ndërkombëtar i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) me 10 anëtarë do të udhëtojë në Kinë disa herë në vit si pjesë e një hetimi mbi origjinën e koronavirusit, një çështje e ndjeshme politikisht duke pasur parasysh mosmarrëveshjen SHBA-Kinë mbi “fajtorin”. Pritet të zbardhet nëse koronavirusi në të vërtetë u shfaq për herë të parë në lakuriqët e natës, kur, ku dhe si u transmetua tek njerëzit, nëse kishte një kafshë tjetër të ndërmjetme që lehtësonte transmetimin te njerëzit dhe si do të parandalohej një pandemi e ngjashme virale në të ardhmen.

‘Armë’ të reja për Covid-19

Së bashku me vaksinimet, lufta e studiuesve dhe kompanive farmaceutike për “armë” të reja kundër koronavirusit do të vazhdojë, gjë që do ta bëjë më të vështirë transmetimin dhe do të shërojë simptomat e sëmundjes.

Këtë vit, me ndihmën e inteligjencës artificiale dhe super kompjuterëve, rreth 600 ilaçe eksperimentale kandidate do të vendosen nën mikroskop. Shpresohet që, ashtu si në rastin e HIV / AIDS, do të gjendet një “koktej” ilaçesh që do të “frenojnë” koronavirusin. Por mund të duhen më shumë vite që provat klinike tek njerëzit të përfundojnë.

Ndryshimet klimatike

Raporti i gjashtë i vlerësimit shkencor i Panelit Ndërqeveritar të Kombeve të Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike pritet në 2021, tetë vjet pas raportit të pestë të tillë.

Më shumë se 700 shkencëtarë morën pjesë në raportin e gjashtë, i cili u vonua për shkak të pandemisë dhe që pritet të japë një pamje edhe më të qartë të efekteve antropogjene në klimë. Gjetjet pritet të jenë më të besueshme falë një brezi të ri të modeleve të klimës dhe skenarëve të simulimit që janë zhvilluar ndërkohë. Takimi i ardhshëm për klimën do të mbahet në Glasgoë, Skoci në nëntor 2021, ku shpresohet që të ndërmerren veprime më vendimtare në bazë të kontributit shkencor.

Robot në Mars

Ulja në planetin “e kuq” ka qenë gjithmonë një dhimbje koke për shërbimet hapësinore.

Nga 18 anije që janë dërguar në sipërfaqen e saj në 50 vitet e fundit, tetë janë përplasur. Këtë vit, dy anije të tjera – një amerikan dhe një kinez – do të përpiqen të zbarkojnë në Mars, duke sjellë me vete rovers robotikë. Misioni kinez Tianëen-1 do të mbërrijë për të vendosur një anije kozmike në orbitë dhe për të ulur një rover më të vogël. Nëse Kina do të ketë sukses, do të jetë hera e parë që ajo do të “shkel” në Mars.

Koha e teleskopit hapësinor më të madh James Webb

Pas viteve të vonesave, nisja e Teleskopit Hapësinor Evropian, më i madhi në botë, i cili është pasardhësi i Hubble historik, pritet të lëshohet në vjeshtë nga një raketë evropiane Ariane.

Me një pasqyrë 6.5 metra, James Ëebb i veshur me ar 8,8 miliardë dollarë do të jetë gjashtë herë më i fuqishëm se Hubble dhe do të jetë mjaft i ndjeshëm për të parë për herë të parë atmosferën e ekzoplanetëve relativisht afër.

Vëzhgimi i proteinave më të qarta se kurrë

Biologët dhe shkencëtarë të tjerë shpresojnë se këtë vit do të përmirësojnë ndjeshëm analizën e mikroskopit krio-EM (Cryo-EM), duke studiuar kështu strukturat e proteinave në më shumë detaje se kurrë më parë, gjë që do të ndihmojë në kuptimin e kuptueshëm të sëmundjeve të ndryshme.

Cryo-EM ka aftësi më të mëdha sesa kristalografia më tradicionale me rreze X dhe në vitin 2020 për herë të parë kaloi “pragun” e analizës në nivelin individual, ndërsa këtë vit pritet përparim i mëtejshëm.

Ilaç i ri kundër kancerit 

Për më shumë se tre dekada, shkencëtarët kanë ëndërruar për tkurrjen e tumoreve duke çaktivizuar një proteinë (KRAS) që lehtëson zhvillimin e disa kancereve.

Deri më tani nuk është gjetur asnjë mënyrë për të bllokuar veprimin e KRAS, por këtë vit Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) pritet të miratojë barnat e para për këtë qëllim, të cilat në vitin 2020 treguan rezultate inkurajuese në kafshë eksperimentale dhe më pas në pacientët me kancer. E para pritet të jetë sotorasib nga Amgen për kancer të mushkërive.

Mbrojtja e biodiversitetit në det të hapur

Biodiversiteti në dy të tretat e oqeaneve dhe deteve të hapura përtej zonave bregdetare të shteteve është pak i mbrojtur deri më tani.

Këtë vit, për herë të parë, KB pritet të finalizojë marrëveshjen e parë ndërkombëtare që lejon përcaktimin e zonave të mbrojtura në det të hapur. Një organ i ri shkencor dhe teknik ndërkombëtar, i ngjashëm me atë që monitoron jetën detare përreth Antarktidës, është të vlerësojë projektin e marrëveshjes ndërqeveritare, e cila do të mbrojë më mirë mjedisin dhe organizmat detarë në det të hapur pak a shumë të pakontrolluar.

Origjina greke

Ndërsa analiza antike e ADN-së dhe arkeogjenetika bëjnë përparim të qëndrueshëm, këtë vit priten studime të reja që do të hapin horizonte të reja në kuptimin e shoqërive antike dhe migrimeve masive të së kaluarës së largët.

Ndër të tjera, mund të ketë zbardhje për atdheun e Filistinëve biblikë të Palestinës, por edhe më shumë për origjinën e Grekëve.

Artikuj te ngjajshem

Shkruaj nje koment

Back to top button